Hướng dẫn giải khối 4x4x4
Mục tiêu của hướng dẫn này là giúp bạn học cách giải khối 4x4x4 theo cách đơn giản nhất có thể. Chúng ta sẽ dùng phương pháp rút gọn: trước tiên rút gọn khối 4x4x4 thành một khối 3x3x3, rồi giải nó như thể nó là khối 3x3x3.
Để làm theo, bạn cần biết giải khối 3x3x3 và nắm được ký hiệu của khối 4x4x4, nhất là các tầng trong và các bước xoay hai tầng.
Cách giải gồm 4 bước:
- Tâm: tạo 6 khối tâm 2x2, mỗi khối ở đúng mặt của nó.
- Cạnh: ghép các mảnh cạnh sinh đôi để tạo thành 12 cạnh đôi.
- Giải như khối 3x3x3: khi tâm và cạnh đã xong, giải khối như một khối 3x3x3.
- Parity: giải hai tình huống không thể xảy ra ở khối 3x3x3.
Bước thứ nhất: Tâm
Ở bước đầu tiên này, chúng ta phải tạo 6 tâm: trên mỗi mặt, một khối 2x2 gồm các mảnh tâm cùng màu. Vì các tâm của khối 4x4x4 không cố định, thứ tự và sơ đồ màu rất quan trọng: nếu đặt một tâm sai mặt, ta sẽ không nhận ra cho đến cuối.
- Bắt đầu với tâm trắng. Tìm các mảnh tâm màu trắng và ghép chúng lại từng đôi một cho đến khi tạo thành khối 2x2. Tâm đầu tiên này có thể làm theo trực giác, không cần thuật toán, vì chưa có gì có thể bị phá.
- Làm tâm vàng ở mặt đối diện với mặt trắng. Bây giờ bạn phải cẩn thận để không phá tâm trắng: đặt nó ở mặt dưới và làm việc với màu vàng ở mặt trên.
- Tạo 4 tâm bên. Khi trắng ở mặt trên và xanh lá ở mặt trước, đỏ phải ở bên phải, xanh dương ở phía sau và cam ở bên trái. Nếu bạn đặt chúng theo thứ tự khác, bạn sẽ không nhận ra cho đến khi các cạnh không khớp.
Để tạo các tâm bên mà không phá các tâm đã có, cách dễ nhất là ghép các cặp mảnh tâm thành thanh gồm hai mảnh và đưa chúng vào mặt của nó bằng một bước xoay hai tầng. Ví dụ, nếu mặt trước còn thiếu cột bên phải và bạn có một thanh màu đó ở cột bên trái của mặt trên, thuật toán này sẽ đưa nó vào đó:
Rw U2 Rw'
Hãy để ý rằng Rw đưa cột phải của mặt trước lên mặt trên, U2 đưa thanh đến ngay phía trên cột đó và Rw' hạ nó xuống mặt trước. Nếu thanh không nằm ở cột trái của mặt trên, hãy đặt nó vào đó trước bằng cách xoay mặt trên với U.
Tâm bị đổi chỗ
Nếu sau khi làm xong các tâm, bạn nhận ra có hai tâm bị đổi chỗ (ví dụ tâm của mặt trên và tâm của mặt trước), bạn không cần làm lại từ đầu. Đặt chúng ở mặt trên và mặt trước rồi thực hiện thuật toán này, nó sẽ đổi chỗ trọn vẹn hai tâm:
Rw' F2 Rw2 U2 Rw'
Bước thứ hai: Cạnh
Bây giờ chúng ta phải ghép mỗi mảnh cạnh với mảnh sinh đôi của nó để tạo thành 12 cạnh đôi. Mục tiêu chỉ là ghép cặp: không cần đặt chúng vào đúng vị trí, việc đó sẽ làm ở bước sau, như với khối 3x3x3. Trong bước này các tâm bị phá trong chốc lát, nhưng mỗi thuật toán đều đưa chúng về chỗ cũ.
Ghép cặp cạnh
Tìm hai mảnh cạnh sinh đôi, tức là hai mảnh cạnh có cùng màu. Nhìn vào mặt trước, đặt một mảnh ở cột bên trái và mảnh kia ở cột bên phải, cả hai ở hàng thứ hai tính từ trên xuống (ngay dưới góc trên). Trong hoạt ảnh, hai mảnh sinh đôi là các mảnh xanh dương–đỏ: cả hai đều có màu xanh dương ở mặt trước và màu đỏ ở mặt bên.
Uw' (R U R' F R' F' R) Uw
Cách hoạt động: Uw' tạm đưa một mảnh sinh đôi sang cạnh sau bên phải và đưa mảnh kia đến cạnh bên phải. R U R' F R' F' R, chỉ xoay các tầng ngoài, lật cạnh này để mảnh đó xuống hàng dưới. Cuối cùng, Uw đưa mảnh đã tạm cất trở lại ngay phía trên mảnh sinh đôi của nó và đưa các tâm về chỗ cũ.
Thuật toán chỉ phá hai cạnh nơi bạn đặt các mảnh sinh đôi (bên trái và bên phải của mặt trước). Để đưa các cạnh chưa ghép cặp đến vị trí cần thực hiện thuật toán, hãy dùng các bước xoay mặt ngoài (R, U, F…), chúng không phá các tâm cũng như các cạnh đã ghép cặp. Lặp lại quy trình với tất cả các cạnh cho đến khi tất cả đều được ghép cặp.
Bước thứ ba: Giải như khối 3x3x3
Mục tiêu của bước này: khi tâm và cạnh đã xong, khối phải có thể giải được như một khối 3x3x3.
Khi các tâm đã hoàn thành và 12 cạnh đã ghép cặp, khối 4x4x4 hoạt động như một khối 3x3x3. Hãy giải nó bằng phương pháp bạn vẫn dùng, chỉ xoay các tầng ngoài: các bước xoay tầng trong sẽ phá các tâm và các cạnh.
Trong khi giải, bạn có thể gặp parity. Điều này không phải lúc nào cũng xảy ra: trong nhiều lần giải, khối được hoàn thành như một khối 3x3x3 bình thường là xong. Nhưng đôi khi, ở tầng cuối, xuất hiện một tình huống không thể xảy ra ở khối 3x3x3. Bạn không cần giải hết khối 3x3x3 mới biết: nó lộ ra ở một thời điểm cụ thể, và khi đó bạn cần chuyển sang bước thứ tư, thực hiện thuật toán parity rồi quay lại đây để hoàn thành tầng cuối. Có hai loại:
- Parity OLL: khi định hướng tầng cuối (làm dấu cộng vàng hoặc OLL), hãy đếm số cạnh có màu vàng ở mặt trên. Ở khối 3x3x3 luôn có 0, 2 hoặc 4; nếu bạn có 1 hoặc 3, coi như một cạnh đang bị lật ngược. Hãy làm parity OLL rồi tiếp tục.
- Parity PLL: khi đặt các mảnh của tầng cuối vào đúng vị trí (hoán vị hoặc làm PLL), bạn còn lại một trường hợp không tồn tại ở khối 3x3x3: ví dụ chỉ có hai cạnh bị đổi chỗ, hoặc không thuật toán nào cho ra trường hợp bạn mong đợi. Hãy làm parity PLL rồi hoàn thành tầng cuối.
Bước thứ tư: Parity
Trong khi giải, bạn có thể gặp hai tình huống không thể xảy ra ở khối 3x3x3. Chúng được gọi là parity và ta sẽ giải mỗi trường hợp bằng một thuật toán.
Parity OLL
Khi đến tầng cuối, có thể chỉ có một cạnh đôi bị lật (hay nói chung là số cạnh bị lật là số lẻ): điều này không thể xảy ra ở khối 3x3x3. Đó là parity OLL.
Cầm khối với tâm vàng ở mặt trên và đặt cạnh bị lật ở phía trước của tầng trên: đó là cạnh có màu vàng hướng về mặt trước thay vì mặt trên. Sau đó thực hiện thuật toán sau. Rồi quay lại bước thứ ba và tiếp tục giải tầng cuối như bình thường.
Rw U2 x Rw U2 Rw U2 Rw' U2 Lw U2 Rw' U2 Rw U2 Rw' U2 Rw'
Parity PLL
Nếu cuối cùng bạn còn hai cạnh bị đổi chỗ, hoặc một hoán vị của tầng cuối không tồn tại ở khối 3x3x3, đó là parity PLL.
Với màu vàng ở mặt trên, đặt một trong các cạnh sai vị trí ở phía trước của tầng trên và thực hiện thuật toán sau, kết thúc bằng U2: nó đổi chỗ cạnh trước và cạnh sau của tầng trên. Nếu hai cạnh sai vị trí nằm đối diện nhau, hãy đặt cạnh còn lại ở phía sau, như trong hoạt ảnh, và tầng cuối sẽ được giải xong. Nếu không, tầng cuối sẽ chưa xong, nhưng bạn sẽ có một trường hợp PLL bình thường: quay lại bước thứ ba và hoàn thành nó như ở khối 3x3x3.
2R2 U2 2R2 Uw2 2R2 Uw2 (U2)
Chúc mừng! Bạn đã giải xong khối lập phương!