CubingCompass
Thema

Handleiding om de 4x4x4 kubus op te lossen

Gehusselde 4x4x4 kubus Opgeloste 4x4x4 kubus

Het doel van deze handleiding is dat je leert de 4x4x4 kubus op de eenvoudigst mogelijke manier op te lossen. We gebruiken de reductiemethode: eerst brengen we de 4x4x4 terug tot een 3x3x3 en daarna lossen we hem op alsof het er een is.

Om de handleiding te volgen moet je de 3x3x3 kunnen oplossen en de notatie van de 4x4x4 kennen, vooral de binnenlagen en de draaiingen van twee lagen.

De oplossing bestaat uit 4 stappen:

  1. Middens: de 6 blokken van 2x2 middens vormen, elk op zijn eigen vlak.
  2. Randen: de tweelingranden samenvoegen tot de 12 dubbele randen.
  3. Los hem op als een 3x3x3: met de middens en de randen klaar, de kubus oplossen als een 3x3x3.
  4. Pariteiten: de twee situaties oplossen die bij de 3x3x3 niet kunnen voorkomen.

Eerste stap: Middens

Doel 4x4x4 kubus met de 6 middens gevormd

In deze eerste stap moeten we de 6 middens vormen: op elk vlak een blok van 2x2 middenstukken van dezelfde kleur. Omdat de middens bij de 4x4x4 niet vastzitten, zijn de volgorde en het kleurenschema belangrijk: als we een midden op het verkeerde vlak zetten, merken we dat pas aan het einde.

  1. Begin met het witte midden. Zoek witte middenstukken en voeg ze per twee samen tot je het blok van 2x2 hebt. Dit eerste midden kun je intuïtief maken, zonder algoritmes, omdat er nog niets is wat je kapot kunt maken.
  2. Maak het gele midden op het vlak tegenover het witte. Nu moet je opletten dat je het witte niet kapotmaakt: leg het op de onderkant en werk met geel op de bovenkant.
  3. Vorm de 4 zijmiddens. Met wit op de bovenkant en groen op de voorkant moet rood rechts, blauw achter en oranje links. Als je ze in een andere volgorde zet, merk je dat pas als de randen niet passen.

Om de zijmiddens te vormen zonder de middens die je al hebt kapot te maken, voeg je het makkelijkst paren middens samen tot balkjes van twee en zet je die met een draaiing van twee lagen in hun vlak. Als bijvoorbeeld op de voorkant de rechterkolom ontbreekt en je een balkje van die kleur in de linkerkolom van de bovenkant hebt, brengt dit algoritme het daarheen:

Rw U2 Rw'

Let op: Rw tilt de rechterkolom van de voorkant naar de bovenkant, U2 brengt het balkje precies boven die kolom en Rw' laat het zakken naar de voorkant. Als het balkje niet in de linkerkolom van de bovenkant zit, zet het daar dan eerst door de bovenkant met U te draaien.

Verwisselde middens

Als je na het afmaken van de middens merkt dat er twee verwisseld zijn (bijvoorbeeld dat van de bovenkant en dat van de voorkant), hoef je niet opnieuw te beginnen. Zet ze op de bovenkant en de voorkant en voer dit algoritme uit, dat ze in hun geheel verwisselt:

Rw' F2 Rw2 U2 Rw'

Tweede stap: Randen

Doel 4x4x4 kubus met de middens gevormd en de randen gekoppeld, nog niet op hun plaats

Nu moeten we elke rand samenvoegen met zijn tweeling om de 12 dubbele randen te vormen. Het doel is alleen om ze te koppelen: je hoeft ze niet op hun plaats te zetten, dat doen we in de volgende stap, alsof het een 3x3x3 is. Tijdens deze stap raken de middens even door elkaar, maar elk algoritme zet ze weer op hun plaats.

Randen koppelen

Zoek twee tweelingvleugels, dat wil zeggen twee randstukken met dezelfde kleuren. Kijk naar de voorkant en zet er een in de linkerkolom en de andere in de rechterkolom, allebei in de tweede rij van boven (net onder de bovenste hoek). In de animatie zijn de twee tweelingen de blauw-rode vleugels: allebei tonen ze blauw op de voorkant en rood op de zijkant.

Uw' (R U R' F R' F' R) Uw

Zo werkt het: Uw' zet een van de tweelingen opzij in de rand rechtsachter en brengt de andere naar de rechterrand. R U R' F R' F' R, dat alleen buitenlagen draait, kantelt deze rand zodat de vleugel naar de onderste rij zakt. Ten slotte brengt Uw de opzijgezette vleugel terug, precies boven zijn tweeling, en zet de middens weer op hun plaats.

Het algoritme haalt alleen de twee randen uit elkaar waar je de tweelingen zet (links en rechts op de voorkant). Gebruik draaiingen van de buitenvlakken (R, U, F…) om de ongekoppelde randen naar de plek te brengen waar je het algoritme moet doen; die maken de middens en de gekoppelde randen niet kapot. Herhaal de werkwijze met alle randen, tot ze allemaal gekoppeld zijn.

Derde stap: Los hem op als een 3x3x3

Doel Opgeloste 4x4x4 kubus

Doel van deze stap: met de middens en de randen klaar moet de kubus nu op te lossen zijn als een 3x3x3.

Met de middens gevormd en de 12 randen gekoppeld gedraagt de 4x4x4 zich als een 3x3x3. Los hem op met de methode die je gebruikt en draai alleen de buitenlagen: draaiingen van de binnenlagen zouden de middens en de randen weer uit elkaar halen.

Tijdens het oplossen kun je een pariteit tegenkomen. Dat gebeurt niet altijd: bij veel oplossingen maak je de kubus af als een gewone 3x3x3 en klaar. Maar soms verschijnt er in de laatste laag een situatie die bij een 3x3x3 niet kan voorkomen. Je hoeft niet de hele 3x3x3 af te maken om dat te weten: je ziet het op een bepaald moment, en dan moet je naar de vierde stap gaan, het pariteitsalgoritme uitvoeren en hier terugkomen om de laatste laag af te maken. Er zijn twee soorten:

  • OLL-pariteit: bij het oriënteren van de laatste laag (het gele kruis of de OLL maken) tel je de randen die geel op de bovenkant hebben. Bij de 3x3x3 zijn dat er altijd 0, 2 of 4; heb je er 1 of 3, dan is het alsof een van de randen omgekeerd zit. Doe de OLL-pariteit en ga verder.
  • PLL-pariteit: bij het op hun plaats zetten van de stukken van de laatste laag (permuteren of de PLL doen) houd je een geval over dat bij de 3x3x3 niet bestaat: bijvoorbeeld alleen twee verwisselde randen, of geen enkel algoritme geeft je het geval dat je verwacht. Doe de PLL-pariteit en maak de laatste laag af.

Vierde stap: Pariteiten

Doel Opgeloste 4x4x4 kubus

Tijdens het oplossen kun je twee situaties tegenkomen die bij de 3x3x3 onmogelijk zijn. Die heten pariteiten en we lossen ze elk met een algoritme op.

OLL-pariteit

Laatste laag van de 4x4x4 met één enkele gekantelde rand

Als je bij de laatste laag komt, kan het gebeuren dat één enkele dubbele rand gekanteld is (of, algemener, dat je een oneven aantal gekantelde randen hebt): bij de 3x3x3 kan dat niet. Dat is de OLL-pariteit.

Houd de kubus met het gele midden op de bovenkant en zet de gekantelde rand vooraan in de bovenlaag: het is de rand waarvan het geel naar de voorkant wijst in plaats van naar de bovenkant. Voer dan het volgende algoritme uit. Ga daarna terug naar de derde stap en los de laatste laag gewoon verder op.

Rw U2 x Rw U2 Rw U2 Rw' U2 Lw U2 Rw' U2 Rw U2 Rw' U2 Rw'

PLL-pariteit

Laatste laag van de 4x4x4 met twee verwisselde tegenoverliggende randen

Als je aan het einde twee verwisselde randen overhoudt, of een permutatie van de laatste laag die bij de 3x3x3 niet bestaat, is het de PLL-pariteit.

Zet met geel op de bovenkant een van de verkeerd geplaatste randen vooraan in de bovenlaag en voer het volgende algoritme uit, dat eindigt met U2: het verwisselt de voorste en de achterste rand van de bovenlaag. Als de twee verkeerd geplaatste randen tegenover elkaar liggen, zet de andere dan achteraan, zoals in de animatie, en de laatste laag is opgelost. Zo niet, dan is de laatste laag niet opgelost, maar heb je een normaal PLL-geval: ga terug naar de derde stap en maak hem af zoals bij de 3x3x3.

2R2 U2 2R2 Uw2 2R2 Uw2 (U2)

Opgeloste 4x4x4 kubus

Gefeliciteerd! Je hebt de kubus opgelost!